Czym jest znak towarowy?

Znakiem towarowym może być każde oznaczenie umożliwiające odróżnienie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa oraz możliwe do przedstawienia w rejestrze znaków towarowych w sposób pozwalający na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu udzielonej ochrony (art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, dalej: pwp). Z definicji tej wynika, iż podstawową funkcją znaku towarowego jest umożliwienie konsumentom określenia pochodzenia towarów lub usług oznaczonych znakiem towarowym, jak również odróżnienie ich od towarów i usług pochodzących od innego przedsiębiorcy.

Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17.03.2022 r. (II GSK 1671/18, LEX nr 3338110) „Znak towarowy ma bezpośrednio odnosić się do określonego towaru (usługi) i ma wskazywać na jego pochodzenie od konkretnego przedsiębiorcy; ma budować skojarzenia pomiędzy towarem a przedsiębiorcą, tak aby konsument, kierując się tymi skojarzeniami, mógł dokonać wyboru towaru pochodzącego od tego, a nie innego przedsiębiorcy.”

Formy przedstawieniowe znaków towarowych

Znakiem towarowym, może być w szczególności wyraz, włącznie z nazwiskiem, rysunek, litera, cyfra, kolor, forma przestrzenna, w tym kształt towaru lub opakowania, a także dźwięk (art. 120 ust. 2 pwp). Warto podkreślić, że jest to katalog otwarty, co oznacza, że dopuszczalne są również inne formy oznaczeń spełniające funkcję znaku towarowego. Możliwe jest także połączenie różnych kategorii oznaczeń, na przykład zestawienie elementu słownego z grafiką.

W doktrynie wskazuje się, iż „na podstawie przykładów podanych w art. 120 ust. 2 p.w.p. można dokonać podziału znaków na następujące kategorie: znaki słowne, graficzne, przestrzenne (trójwymiarowe), dźwiękowe i kombinowane (tj. łączące cechy znaków należących do różnych kategorii, wśród których najpopularniejsze są znaki słowno-graficzne). Ponadto praktyka stosowania prawa dostarcza przykładów innych kategorii znaków, o których nie wspomina ustawodawca, w związku z czym można je określić mianem znaków niekonwencjonalnych. Są to przede wszystkim znaki zapachowe, smakowe i dotykowe (dotyczące faktury powierzchni)” [J. Sitko [w:] T. Demendecki, A. Niewęgłowski, J. Szczotka, G. Tylec, J. Sitko, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2015, art. 120].

Rejestracja znaku towarowego

Aby znak towarowy mógł korzystać z ochrony prawnej, powinien zostać zgłoszony do odpowiedniego urzędu ds. własności intelektualnej. W Polsce jest to Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku ochrony na terytorium całej Unii Europejskiej – Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

Właściciel zarejestrowanego znaku towarowego nabywa wyłączne prawo do używania tego oznaczenia w obrocie gospodarczym w odniesieniu do określonych towarów lub usług. Dzięki temu przedsiębiorca może skutecznie przeciwdziałać nieuprawnionemu wykorzystywaniu identycznych lub podobnych oznaczeń przez inne podmioty.

Rejestracja znaku towarowego przynosi przedsiębiorcy szereg istotnych korzyści, przede wszystkim: umożliwia skuteczne egzekwowanie praw w przypadku naruszeń, zwiększa wartość przedsiębiorstwa, wzmacnia pozycję rynkową i rozpoznawalność marki oraz ułatwia zwalczanie nieuczciwej konkurencji.

Podsumowanie

Znaki towarowego odgrywają kluczową rolę w działalności gospodarczej, stanowiąc narzędzie identyfikacji towarów i usług oraz budowania pozycji marki na rynku. Umożliwiają one konsumentom odróżnienie produktów pochodzących od różnych przedsiębiorców. Rejestracja znaku towarowego nie tylko zapewnia przedsiębiorcy wyłączność na korzystanie z oznaczenia, ale również chroni przed nieuczciwymi praktykami konkurencyjnymi i wzmacnia wartość przedsiębiorstwa. Z tych względów świadome zarządzanie znakami towarowymi i ich odpowiednia ochrona stanowią istotny element strategii rozwoju każdego przedsiębiorstwa.